Küba Seyahati Öncesi Bilmeniz Gerekenler

Havana-Cuba

ÇOK YAŞA KÜBA!

Küba için yazılacak o kadar çok şey var ki… Nereden başlayacağım bilemiyorum.. Küba postlarına başlamadan önce Küba’ya gitmeden bilmeniz gerekenleri aktarmak istedim size.

Dünya üzerinde bu kadar özel ve bu kadar özgün başka bir yer var mıdır emin değilim.. Bir seyahatten çok daha ötesi oldu benim için Küba..

Küba şehirlerini anlatacağım posttlara geçmeden önce bu özel ülke hakkında biraz bilgi sahibi olmak lazım. Kübalılar nasıl yaşar? Komünist/sosyalist bir ülkede hayat nasıldır? Para pul işleri ne alemde? Gibi konuları Küba’ya gitmeden önce öğrenmeniz gerekiyor.

Hayatı ve kendimi sorguladım ben Küba’da. Küba insanının hayatı yaşayış tarzı ve toplumsal yapı öylesine farklı ve enteresan ki..

Ben değil Biz..!

Küba’da zaman 1960’larda durmuş.. Evler çok eski, hatta dökük. Arabalar 1960’ların arabaları. Antika sınıfına girenlerden. Toplum, ‘ben’ değil ‘biz’ bilinciyle yoğrulmuş insanlardan oluşuyor. Ufak tefek farklar dışında herkes eşit. Senin evin eskiyse benimki de eski.. Dur, ben evimi müteahhite vereyim, kat çıksın gibi bir durum yok. Komşumun benden daha düşük standartlarda yaşaması uğruna kendimi daha iyi şartlara taşıyamam-taşımam yani. Yönetildikleri sistem olan sosyalizm buna izin vermiyor olması dışında, aslında insanlar bu durumu içlerinden gelerek kabullenmiş durumdalar. Daha doğarken o şekilde kodlanmışlar çünkü. ‘Biz’ bilinciyle donanmışlar, ‘ben’ nedir bilmiyorlar.

Bu durum zaten başlı başına etkiledi beni. Hiçbir şeyin adil olmadığı, ve insanların hak etmedikleri kadar kötü şartlarda yaşıyor olmalarından oldukça rahatsız olan biri olarak, herkesin eşit olduğu bir sistemin çok zor ama bir o kadar da erdemli olduğunu düşündüm ve gördüm hep Küba’da.

HavanaLa Habana

Küba’da Mutluluğun Tarifi

Bizlerin yaptığı mutluluk tanımlarıyla, Küba insanının mutlu olmak konusundaki algısı kesinlikle birbirinden çok farklı.

İnsanların her türlü ihtiyacını devlet karşılıyor orda. En başta da sağlık, eğitim gibi hizmetleri sağlıyor devlet. O yüzden hiçbir aile çocuğu için gelecek endişesi taşımıyor örneğin.. Bu nasıl bir lükstür, lütfen şöyle bir düşünün..

Şu kesin ki, Küba’daki yaşamı, fakir gibi görünmelerine rağmen insanların neden mutlu olduklarını, Fidel’i, Che’yi anlayabilmek için belli bir olmuşluğa sahip olması gerekiyor insanın.. Mensubu oldukları sistemin erdemini, ben değil biz olarak yaşamanın değerini ancak o zaman görebilir, anlayabilir insan.. Bizim mutluluktan anladığımız, çoğu zaman maddiyatla ilintili şeyler.. İyi bir ev, iyi bir araba, iyi bir gelir.. Hadi itiraf edin, sizin mutluluk tanımınızın yolu da bu maddiyata dayalı kavramlardan geçiyor.. Nasıl geçmesin, zira hem kendimiz hem de sevdiklerimiz için gelecek kaygısı taşımıyor muyuz derin ve endişeli bir şekilde..! Ama tüm bu maddi kavramlar mutlulukla hiç alakalı değil aslında. Mutlu olmak için yeterli de değil bu saydıklarım.. İşte Küba bunları aşmış, geride bırakmış bir ülke.. O yüzden bu kadar mutlu ve bu kadar sorunsuzlar.. Bizlerin aklının kolayca eremeyeceği bir düzende yaşıyorlar ve evet mutlular..

Che Guevara

Küba Devrimi-Che-Fidel-Camilo-Raul

Kübalıların sahip oldukları en değerli şeyleri, devrimleri.. Devrim değerlerine aykırı davranmaları söz konusu bile değil, çünkü bu değerleri samimiyetle içselleştirmişler. Dedim ya, o şekilde kodlanmışlar zaten doğarken.

Ernesto Che Guevara, Fidel Castro, Camilo Cienfuegos ve Raul Castro, Küba Devrimi’ni gerçekleştiren ve Küba için çok önemli isimler.. Mahşerin değil ama devrimin 4 atlısı onlar.. Özellikle Küba’nın neredeyse her yerinde Che’ye ait ya bir grafiti ya da bir yazı var. Kübalılar, diktatör Batista’yı devirerek kendilerine özgürlüklerini hediye eden bu Arjantinli romantik devrimciye ve onun devriminin değerlerine sıkı sıkıya bağlılar.. Lütfen Küba Devrimi’ni ve bu 4 ismi güzelce öğrenmeden Küba’yı gezmeyin..

Küba’da Che’nin şehri Santa Clara, Che’nin mozolesi ve Havana Devrim Müzesi detayları ilerleyen post ve videolarda…

Küba’da okuma-yazma oranı

Küba’da okuma yazma oranı yüzde 99,8, dünyada ilk 10’da.. Puro fabrikalarında çalışan işçilere, işlerini yaparken dünya klasikleri okunuyormuş mesela.. O yüzden puroların Monte Kristo, Romeo ve Juliet gibi isimleri var.. 🙂

La Habana Cuba
La Habana Cuba

Küba’da en pahalı şey: İletişim!

Küba’da çoğu şey gibi internet de karaborsada.. Pek kolay bulamıyorsunuz. Zaten bambaşka bir dünyada olduğunuz için sanal dünya umurunuzda bile olmuyor, internet aramıyorsunuz pek. Yine de ben internete giricem, parası neyse veririm deseniz bile internete girmeniz pek mümkün değil. Zira 3G diye bir şey zaten yok, G var 🙂 Biz internet için otelden 1 saati 5 CUC’a (5 Euro) erişim satın aldık. Onda bile düzgün bir bağlantı sağlayamadık. Öyle kaldı. Siz yine de yüksek fatura ihtimaline karşı internet datanızı mutlaka kapatın. Çünkü 2G ile bağlanmaya çalışabiliyor telefonunuz. Ordayken mümkün olduğunca pek kimseleri aramayın. Haberleşmek için sms kullanın. Yani: Küba’dayken interneti unutun.. Emin olun böylesi zaten daha keyifli..

Havana Cuba
Havana Küba

Küba güvenli bir ülke mi?

Evet, oldukça.. Suç oranı yok denecek kadar az Küba’da. Şehrin en ağır ghettolarına bile gittik Aysam’la, Havana’nın sokaklarını fotoğraflayıp sonsuza taşımak için.. Bizi rahatsız eden en küçük bir şey olmadı. Yanınıza yaklaşıp bir şey söylemeye çalışanlar olabilir, umursamayın. Yankesicilik, hırsızlık vs yok denecek kadar az, fakat tedbiri de elden bırakmamak lazım. Ama siz siz olun bi yerlerde bi eşyanızı unutmayın. Zira siz dönüp alana kadar o eşyanız çoktan kamulaşmış ve Küba halkına hediye edilmiş olur 🙂 Komünist bir ülkedesiniz zira, unutmayın.

Sokakta yatan evsiz bir Kübalı da göremezsiniz orda. Zira dedim ya, devlet vatandaşına öyle bir sahip çıkıyor ki, evsiz kalmak söz konusu bile değil..

HavanaHavana Cuba

Kübalı gibi hissetmek istiyorsan; salsa yap, rom ve puro iç!

Küba’da dans hayatın anlamı: Salsa & Küba Müziği

Özellikle Havana’da kendinizi bolca Küba ritmlerine teslim edeceksiniz. Küba müziği gerçekten inanılmaz. Karayip, Latin Amerika ve Afrika ritmlerinin nefis karışımı..

Rom (Küba diliyle Ron)

Köleliğin Gözyaşı.. (Evet, bu anlama geliyor, neden böyle dendiğini sonraki postlarda anlatırım.) Küba’nın milli içkisi.. Küba’da rom her yerde.. Rom’lu kokteyller, Rom’lu kahve, Rom’lu dondurma,  Rom’lu muz kızartması….. Gerçekten müthiş bir içki bu Rom.. Küba’nın Rom’lu kokteyllerinden ilerleyen postlarda detaylıca bahsedicem. Hatta orijinal tariflerini de vereceğim.

7 yıllık bir rom
7 yıllık bir rom

Puro

Sigaradan nefret eden bünyeleri bile cezbedebilecek aromalarda ve tatlarda puroları var Küba’nın.. Küba demek puro demek.. Elbette puro fabrikası da gezdik, enteresan bir deneyimdi. İnce bir el işçiliği söz konusu. O sıcakta (Küba’da klima diye bir şey pek yok) ve o yoğun tütün kokusunun içinde puro saran işçileri izlerken kendimi bir film stüdyosunda hissettim. İçtiğiniz puro, o fabrikayı gezdikten sonra daha da değerleniyor gözünüzde. Tamamen el yapımı, tamamen saf emek içeren bu puroları saran Kübalılar işlerini yaparken neler düşünüyorlar kim bilir… (Meraklısına bilgi: Küba’da purolar kadınların bacaklarında sarılmıyor… 🙂 )

Envayi çeşit puronun tadına bakmakla kalmayın gelirken yanınızda da getirin. Yalnız puro kültürü diye bir şey var biliyorsunuz. Puroyu kesme, yakma, tüttürme, söndürme, saklama kültürü… Satın alacağınız puroları uzun süre saklayabilmek için yerine getirmeniz gereken koşulları, kısacası bu işin raconunu mutlaka az biraz öğrenin.

Cuban cigar

Küba’ya Ulaşım-Pasaport Kontrol

Küba’ya Türkiye’den gitmek için fazla seçeneğiniz yok. Direkt uçuş zaten yok. KLM ile Amsterdam aktarmalı (transit vize istenmiyor-ama mutlaka teyit edin), Air Canada ile Kanada aktarmalı (transit vize istenir-mutlaka teyit edin) veya Air France ile Paris aktarmalı (transit vize istenmiyor-ama mutlaka teyit edin) seçenekler en iyileri.. Aeroflot Havayolları’nın da ekonomik alternatifleri var. Bu arada önemli bir bilgi: Küba’da San Jose Havalimanı’na indiniz. Havaalanı sınırlarından çıkana kadar bagaj etiketinizi sökmeyin. Aksi halde bagajınızı kontrol ofisinde kontrol ettirmek zorunda kalırsınız. Unutmayın, Küba’da, komünist bir devlettesiniz ve burda her şey prosedür. Pasaport kontrolünde pasaportunuza Küba giriş damgası vurdurmak istemiyorsanız bunu görevliye belirtmeniz yeterli. Damgayı pasaport yerine bir kağıda basıyor. Gerçi artık sorun çıkmıyor ama yine de bilginiz olsun. Bir de pasaport görevlisi size ‘son birkaç ayda Afrika’ya girdiniz mi’ diye sorabilir. (Hastalık getirme ihtimalinize karşı) ‘No’ deyip geçin.

Cuba Ticket Cuba Ticket

Küba’da Ulaşım

Havana’da bolca yürüyün.. Şehri aheste aheste dolaşarak keşfetmek, Kübalılarla yakınlaşmak çok keyifli..

Taksiler de bolca mevcut. Hem de ne taksiler..! Küba’da arabaların çoğu eski. Bizim antika dediklerimizden.. Mutlaka üstü açık antika bir arabayla Havana turu yapın.. Bizimki çook eğlenceliydi. Sonraki postta anlatıcam.

Havana’da bir diğer ulaşım aracı coco taksi’ler. 3 kişilik bunlar. Çok şirin ve eğlenceliler. Şehir merkezinden kaldığımız otele (Nacional Hotel) gitmek için önce bizden 10 CUC istediler. Pazarlıkla 6 cuc’a anlaştık..

Küba’daki (sadece Havana’da değil) bir diğer ulaşım aracı bici-taksi’ler. Bisiklet şeklinde, motorsuz. Daha çok kısa mesafeler için kullanılıyor. Coco taksilere göre daha ucuz. Ama o sıcakta bir insanın bizi para karşılığında taşımasını içimize sindiremeyeceğimizden tercih etmedik.

Küba şehirleri arasındaki ulaşım içinse yerel otobüsleri kullanabilirsiniz. Detaylı bilgi için buraya tıklayın.

coco taxi in Cuba
coco taxi Cuba

Küba’ya ne zaman gidilmeli?

Biz temmuz ayında gittik ve Küba güneşinin nasıl yakıcı olabileceğini bizzat test etmiş olduk. Küba’yı sıcakta gezmek çok kolay olmadı tabi. Az daha buharlaşacaktık. Ağustos ile Ekim arası fırtına dönemi o yüzden denk getirmemekte fayda var. 1 Mayıs bence Küba’ya gitmek için çok iyi bir zaman. Devrim Meydanı’nda Che’nin dev portresinin şahitliğinde emeği ve özgürlüğü kutlamak ne kadar özeldir kim bilir…

Küba’da Konaklama

Küba’da konaklama için 2 alternatifiniz var:

1.Otel

2.Casa Particular

Biz Havana’da 1930’lardan kalma Nacional Hotel’de kaldık. Gelmiş geçmiş en ünlü isimleri ağırlamış bu tarihi otelde konaklamak Küba atmosferine tam uydu. Çok keyif aldık. Nacional Hotel ve Küba’nın diğer şehirlerinde kaldığımız tüm otelleri detaylı olarak sonraki postlarda anlatıcam.

Casa Particular, Kübalı bir ailenin evinde kalmak demek. Küba halkını yakından tanımak için bundan daha iyi bir fırsat olamaz diye düşünsem de, lanet olası konfor zaafım ağır bastı ve en azından kendime ait bir banyom olsun istediğim için otel konaklamasını tercih ettim. Casa’lar hakkında daha fazla bilgi ve rezervasyon için buraya tıklayın..

Küba’da Para Pul Durumları

Küba’da 2 ayrı para birimi var. Yerlilerin kullandığı CUP (Peso Cubano) ve biz turistlerin kullandığı CUC (Peso Convertible). Sizin işiniz CUC’la. (Küba yerlisi bir arkadaşınız varsa şanslısınız tabi, alışverişinizi sayesinde CUP üzerinden yapar, aynı şeyi 10’da 1 fiyatına alırsınız)

1 CUC=1 EURO Öyle düşünün.

Eurolarınızı CUC’a otellerde çevirebilirsiniz. Normalde otelde çevirmek tavsiye edilmez ama Küba’da bu sorun değil. Zira her yerde aynı kur geçerli.

Önemli uyarı: Alışveriş yaptığınız yerde size verilen para üzerinin de CUC olduğundan (üzerinde Peso Convertible yazacak) emin olun. Aksi halde lokal para biriminin Euro karşısındaki değeri çok farklı olduğundan zarar edersiniz.

Küba’da yeme-içme işleri

Okuduğum bloglardan edindiğim bilgiler ne kadar yanıltıcıymış! Küba mutfağını öyle yerden yere vurmuşlar ki, sanırsınız bu insanlar her gün her öğünde bir Michelin restaurantta yemek yiyor! Tavuğun organiği, balın hakikisi, meyvelerin en egzotiği, meyve sularının en doğalı ve konsantresi.. Küba’da daha ne beklersin ki.. Şıkır şıkır bir seyahat zaten değil, bunu biliyoruz. Bir tek şarap içmeyeceksin Küba’da. Gerçekten berbat. Ama zaten Küba’da şarapla işinizin olması hata. Rom’lu caanım kokteyller, yerel biralar ve ağaçtan sofraya hakiki meyve suları yanında Küba’da şarabı denemeyin bile. Küba’da yemek yerken yaşadığımız en büyük sorun havanın sıcaklığı oldu. Zira restaurantlarda da klima yok, tepede dönen pervanelerle ortamı serinletmeye çalışıyorlar. Tabi ki işe yaramıyor. Yelpaze iyi fikir olabilir bu anlarda. Bolca tavuk, deniz mahsulü, siyah faulye ve türlü çorba çeşitleri yiyebileceksiniz. Et genel olarak domuz eti, sığır eti pek yaygın değil. Detaylı Küba yeme-içme rehberi hazırlıyorum merak etmeyin.. Elbette sonraki postlarda..

pina colada Cuba
pina colada Cuba

Tüm Küba seyahati boyunca pina colada elimizden düşmedi. Hayatımızda içtiğimiz en organik ve güzel kokteyllerdi..

Küba’dan Alınacaklar

Küba’dan gelirken;

*Bolca magnet (magnet koleksiyonumun en nadide parçası oldu),

*Rom (3 yıllık Santiago De Cuba, 7 yıllık Havana Club markalı olanlardan aldık. Aysam’ın dünya içkileri koleksiyonunda yerini aldı) ve Küba imzalı likör bardağı (her ülkeden aldığımız şirin bir setimiz var),

*Küba imzalı kupa (kupa koleksiyonumda yerini aldı ve uzunca bir süre kahvemi bu kupada içeceğim kesin)

*Havana Purosu (Odunsu ve deri aromasıyla bilinen, hafif baharatlı Cohiba Robustos aldık),

*San Jose Pazarı’ndan Panama Şapkası (orijinal olduğuna inandım 🙂 ) ve yine aynı pazardan Küba imzalı yelpazeler aldım..

*Bir de herkesin çılgınlar gibi aradığı Küba Alicia isimli kremden aldım tabi. Denildiği kadar var mı kullanıp görücem. Güncellemeleri buradan ayrıca bildiririm.

*Küba’dan ayrıca Che’yi anlatan kitaplar, Che t-shirtleri ve şapkaları, sokaklarda canlı dinlediğiniz salsacıların cd’lerinden alabilirsiniz. Ayrıca Kübalılar resim konusunda çok yetenekliler. Havana’daki San Jose Pazarında birbirinden güzel resimlere de mutlaka bakın.

Havana gifts

Küba’ya Giderken Götürülecekler

Bolca kağıt mendil-ıslak mendil ve yanınızda taşıyabileceğiniz boyutta sıvı sabun. Zira dışarıda bir tuvalet kullandığınız zaman size girişte küçük peçeteler veriyorlar sadece. Ayrıca bizim bitti diye attığımız incecik kalmış sabunlar dışında pek bir temizlik malzemesi yok. (oteller dışında-otelde kalıyorsanız oradaki duş jelini dışarda sabun olarak kullanmak üzere çantanıza atın)

Amerika uyumlu priz-dönüştürücü (110V)

CUC almak üzere Euro (dolar almayın-bozdururken ufak da olsa komisyon alıyorlar)

Sinek kovucu sprey

Yazın gidilecekse yüksek korumalı güneş kremi (Küba güneşi fena yakıyor, Aysam, Latin Amerikalıların çikolata rengine döndü resmen, çok hoş ama benim gibi beyaz kalmak isteyenler krem ve uzun kollu tiril tiril gömlekler alsınlar yanlarına. Aksi halde ıstakoz kıvamında kavrulabilirsiniz)

-Kübalı çocukları mutlu edecek lolipop, renkli boya kalemleri, defter vs vs.

Küba’ya gidip hayal kırıklığı yaşadığını söyleyenlere inanamıyorum. Bence Küba’yı o ülke şartlarına göre değil, kendi muhteşem standartları çerçevesinde değerlendiriyorlar. Küba’yı kapitalist standartlarını baz alarak değerlendirenler elbette mutsuz döneceklerdir. Ama yazımın başlarında belirttiğim gibi, onların hayattan çıkardıkları anlam ve hayata dair değerleri bizlerden çok çok çok farklı. Bizlerin kolay kolay akıl erdiremeyeceğimiz bir tarzda yaşıyorlar. Küba’yı yorumlarken bu minvalde düşünmek önemli.. Kapitalizmin getirisi yüksek standartlarımızın bir an için bile olsa esaretinden kurtulmayı başarabilmemiz lazım önce, orayı anlayabilmek ve doğru değerlendirebilmek için.

“Bana mutluluğun resmini yapabilir misin Abidin?? 1961 yazı ortalarında Küba’nın resmini yapabilir misin??”

diye sorar Nazım Hikmet, ressam Abidin Dino’ya…

İşte bence Küba, Nazım’ın aradığı o mutluluğun bizzat resmi aslında..

Dediğim gibi Küba’ya dair yazılacak çizilecek çok şey var.. Fidel, Che, Küba insanı, Havana sokakları, Che’nin Santa Clara’sı, insanların neden sevmediğini anlamadığım Varadero ve diğer Küba şehirleri… hepsinden çektiğim onlarca fotoğraf eşliğinde bahsediyor olacağım…

La Habana Cuba

La Habana Cuba

Cuba

Küba postları başlasın…..

♥♥

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir